Son yıllarda, sağlıklı beslenmeye dair alışkanlıklara olan ilgi gün geçtikçe artmaktadır. Sosyal medya, dijital iletişim araçları, organik gıda seçenekleri, beden algısında meydana gelen değişimler gibi nedenler sağlıklı beslenmeye olan yönelim ve yaygınlığı artırmaktadır. Yeme alışkanlıklarımızın yalnızca fizyolojik gelişimimizi değil iyi oluş halimizi de önemli ölçüde etkilediği bilinmektedir. Ortoreksiya nervoza, sağlıklı beslenmeye karşı takıntılı olma durumu olarak tanımlanmaktadır.
Ortoreksiya nervozanın, günlük işlevselliği büyük ölçüde olumsuz olarak etkilediği görülmektedir. Birey sağlıklı beslenmediği durumlarda kendini rahatsız hisseder ve bu durumdan suçluluk duyar.Kişi gıdanın kalitesi, hazırlanma şartları, besinlerin doğallığı, ambalaj ve ürün etiketleri gibi birçok kritere karşı hassasiyet duyar.
Sağlıklı Beslenmede Ne Zaman Bozukluktan Bahsedilir?
Sağlıklı beslenmede birey genel olarak sağlıklı olma durumunu iyileştirmek veya bir hastalığın üstesinden gelmek gibi düşüncelere ve motivasyona sahip olur ve burada elbette bir patolojiden bahsetmeyiz. Sağlıklı besinler tüketmek, sağlıklı beslenme rutini oluşturmak bireyin fizyolojik ve mental iyi oluş haline olumlu katkı sağlar. Ancak bu durumun artış göstermesi, sağlıklı beslenme isteğinin önüne geçmesi durumlarını fark etmek önemlidir. Bireyin sağlıklı beslenmeye dair katı düşüncelerinin yer almaya başlaması, gündelik hayatını etkilemesi ve gününün bir çoğunu besinlere yönelik düşünceler ya da menü planı hazırlama ile geçirmeye başladığı durumlarda ortoreksiya nervozadan söz edebiliriz.
Bireyin beslenme seçenekleri sosyal yaşantısı üzerinde de olumsuz etkiler yaratabilir. Gideceği yerlerde beslenme tarzına uygun yiyeceklerin olmaması, istediği şekilde sağlıklı bulduğu yiyecekler dışında besin tüketmesinin suçluluk duygusu yaratması ve bunun üzerine kendisini daha katı beslenme tarzı ile kısıtlaması gibi sosyal ve psikolojik açıdan yaşam kalitesini olumsuz etkileyen zorlayıcı durumlar yaşanabilir.
Ortoreksiya Nervozanın Ruhsal ve Fiziksel Sağlık Üzerindeki Etkileri:
Ortoreksiya nervozanın yeme bozuklukları, obsesif-kompulsif bozukluk, depresyon, anksiyete gibi birden fazla alan ile ilişkili olduğunu görmekteyiz.
Yemekle ilişkili olmasıyla birlikte, aynı zamanda sağlıklı beslenmeye dair zorlayıcı tekrarlayan düşünce ve davranışlar ve bununla beraber sağlıklı yiyecekler tüketme kompulsiyonları olarak karşımıza çıkmaktadır. Bireyin günlük yaşantısının çoğunluğunu bu düşüncelerin kaplıyor olması kişinin günlük yaşantısı ve işlevselliği, duygu durumları üzerinde de etkili olur. Diğer bir yandan kişinin doğru ve sağlıklı beslenmeye dair düşünceleri bireyde kaygı durumunun artış göstermesine sebep olabilir. Böylelikle ortoreksiya nervozanın tek bir grup içerisinde yer almayabileceğini söyleyebiliriz.
Fizyolojik açıdan bakıldığında ise bireyin katı düşünceler ile beslenme çeşitliliğini kısıtlandırması, yalnızca doğru ve sağlıklı olduğu yiyeceklere yönelmesi zamanla bazı besin gruplarından mahrum kalmaya neden olur. Bununla birlikte sindirim problemleri, vitamin eksikliği, bağışıklığın düşmesi, halsizlik, yorgunluk, endokrin bozuklukları gibi semptomların da zaman içerisinde ortaya çıkmasına sebep olabilir.
Ortoreksiya Nervoza Tedavi Süreci:
Ortoreksiya nervozada başlıca odaklanılması gereken nokta besinlerle sağlıklı ilişki kurma yolu olacaktır. Besinlere yönelik bozulmuş ilişkinin altında yatan sebeplerin, tetikleyicilerin öğrenilmesi, işlenmesi önemlidir. Beslenmeye esnek, geliştirilebilir, denge kurma odaklı bir bakış açısı ile bakabilmek bu ilişkinin yeniden yapılanmasında önemli bir adım olacaktır.
Bireysel terapi süreci eşliğinde bir beslenme danışmanı ile eş zamanlı olarak çalışmak sürece olumlu katkı sağlayarak iyileşme sürecini hızlandıracaktır.
Beslenmeye dair düşüncelerin değişimi ile beraber aynı zamanda ortaya çıkan kaygı, kompulsiyonlar gibi eşlikçilerin hafiflemesinde de terapi büyük rol oynar.
İyileşmenin multidisipliner bir yaklaşım gerektirdiği, sadece semptom ortadan kaldırmanın değil sürdürülebilir bir yaklaşım sağlamanın bütüncül iyilik halini (fizyolojik, psikolojik, sosyal vb.) getirdiği düşüncesini benimseyebilmek bireye yardımcı olacaktır.
Bireysel ihtiyaçlarınızı anlayabilmek, kendinize yönelik içsel yolculuğunuza başlamak ve destek almak adına randevu almak için iletişime geçebilirsiniz.
